จุดฝังเข็มมีทั้งหมด 361 จุด และจุดที่แพทย์จีนนิยมใช้รักษาโรคต่าง ๆ มีประมาณ 180 จุด ซึ่งอาการปวดต่าง ๆ ก็ถือเป็นหนึ่งในโรคที่สร้างความทรมานให้ผู้ป่วย วันนี้กระผมจะมานำเสนอ กดจุดลดปวด 8 จุดของแพทย์แผนจีน ใช้ตามอาการปวดในแต่ละตำแหน่งของร่างกาย
แต่ก่อนอื่นเพื่อจะหาจุดฝังเข็มได้อย่างแม่นยำ กระผมก็จะขอเสนอวิธีการนับจุดโดยใช้นิ้วมือของเรา
การวัดตามแนวขวางของข้อปลายนิ้วหัวแม่มือ เท่ากับ 1 ชุ่น
การแบมือโดยให้นิ้วทั้งสามชิดกัน (ยกเว้นหัวแม่มือ) ความกว้างตรงแนวข้อต้น เท่ากับ 2 ชุ่น การแบมือโดยให้นิ้วทังสี่ชิดกัน (ยกเว้นหัวแม่มือ) ความกว้างตรงแนวข้อต้น เท่ากับ 3 ชุ่น
8 จุดกดแก้ปวด
- เหอกู่ 合谷
ตำแหน่ง : อยู่หลังมือ ระหว่างกระดูกฝ่ามือที่ 1และ 2 โดยอยู่กึ่งกลางของกระดูกฝ่ามือที่ 2 หาโดยหนีบนิ้วโป้งกับนิ้วชี้แนวติดกัน จุดสูงสุดของกล้ามเนื้อที่นูนขึ้นมาระหว่างนิ้วทั้งสอง คือ จุดเหอกู่หรือกางนิ้วโป้งและนิ้วชี้ออกมา ให้รอยพับข้อต่อนิ้วโป้งอีกข้างวางที่ง่ามมือ
สรรพคุณ : ระงับปวดทั่วร่างกาย ปวดฟันล่าง ทะลวงเส้นลมปราณ ระบายร้อน รักษากลุ่มอาการภายนอก (หวัด)
เหมาะสำหรับ :
- ปวดศีรษะ ปวดตา ปวดฟัน ปวดใบหน้า (เน้นรักษาอาการปวดบริเวณศีรษะและใบหน้า)
- ปวดท้อง ปวดประจำเดือน
- ปวดตึงคอบ่าไหล่
- ปวดแขน ปวดมือ
วิธีการกดจุด : กดนวดจุดนี้ข้างละ 3 นาที ให้รู้สึกปวดหน่วงตึง
หมายเหตุ : ผู้ที่ตั้งครรภ์ห้ามกดจุดนี้
- เน่ยกวน 内关
ตำแหน่ง : อยู่เหนือรอยพับข้อมือ 2 ชุ่น (สามนิ้วของผู้ป่วย)
สรรพคุณ : สงบจิตและบำรุงหัวใจ ปรับการไหวเวียนชี่ ระงับอาการปวด
เหมาะสำหรับ :
- ปวดหัวใจ ใจสั่น แน่นหน้าอก
- ปวดกระเพาะอาหาร
- ปวดไมเกรน
- ปวดแขน
วิธีการกดจุด : กดนวดจุดนี้ข้างละ 2-3 นาที ให้รู้สึกปวดหน่วงตึง
- จู๋ซานหลี่ 足三里
ตำแหน่ง : อยู่บริเวณหน้าแข้ง ใต้จุดตู๋ปี๋ 3 ชุ่น ห่างจากขอบกระดูกหน้าแข้ง 1 นิ้ว
สรรพคุณ : เสริมสร้างชี่กระเพาะอาหาร สลายความชื้นของม้าม
เหมาะสำหรับ :
- ปวดกระเพาะอาหาร
- ปวดท้องเนื่องจากท้องเสีย ท้องผูก
- ปวดขา
วิธีการกดจุด : กดนวดจุดนี้ครั้งละ 10-20 นาที วันละ 1-2 ครั้ง
- โฮ่วซี 后溪
ตำแหน่ง : กำมือหลวม ๆ จุดนี้อยู่ตรงปลายรอยพับของข้อต่อฝ่ามือกับนิ้วมือที่ 5 โดยอยู่บนแนวต่อของฝ่ามือและหลังมือ
สรรพคุณ : ทะลวงลมปราณ ทำให้ศีรษะปลอดโปร่ง ตาสว่าง ระบายร้อน ขับชื้น ระบายความร้อนที่หัวใจ สงบจิตใจ
เหมาะสำหรับ :
- ปวดท้ายทอย คอแข็งเกร็ง ปวดศีรษะ
- ปวดหลัง เอวเคล็ด
- ปวดเกร็งมือและแขน
วิธีการกดจุด : ใช้นิ้วชี้กดนวดจุดนี้ข้างละ 3-5 นาที ให้รู้สึกปวดหน่วงตึง นวด 2 ครั้งต่อวัน
- ไท่หยาง 太阳
ตำแหน่ง : อยู่ตรงรอยบุ๋มขมับ โดยอยู่หลังกึ่งกลางระหว่างหางคิ้วกับหางตา
สรรพคุณ : ระบายความร้อนที่ตับ ทำให้ตาสว่าง ทะลวงลมปราณ ระงับปวด
เหมาะสำหรับ :
- ปวดศีรษะ (ทุกชนิด)
- ปวดบวมแดงที่ตา
วิธีการกดจุด : ใช้นิ้วชี้กดนวดจุดนี้ 3-5 นาที ให้รู้สึกปวดหน่วงตึง นวด 2 ครั้งต่อวัน
- ซานอินเจียว 三阴交
ตำแหน่ง : อยู่ด้านในของขา เหนือตาตุ่มใน 4 นิ้ว มือทาบอยู่ตรงขอบด้านหลังของกระดูกหน้าแข้ง
สรรพคุณ : บำรุงม้าม ปรับสมดุลกระเพาะอาหาร บำรุงตับไต เพิ่มการไหลเวียนของชี่และเลือด ทะลวงลมปราณ
เหมาะสำหรับ :
- ปวดประจำเดือน
- ปวดขา
วิธีการกดจุด : กดนวดจุดนี้ครั้งละ 3-5 นาที ให้รู้สึกปวดหน่วงตึง วันละ 1-2 ครั้ง
- หย่งเฉวียน 涌泉
ตำแหน่ง : งุ้มปลายเท้า จุดนี้จะอยู่ตรงแอ่งใต้ฝ่าเท้า
สรรพคุณ : ระงับปวด ขับปัสสาวะ บำรุงหยวนชี่ เสริมสร้างเจิ้งชี่ ปรับสมดุลอวัยวะ บำรุงร่างกาย
เหมาะสำหรับ :
- ปวดส้นเท้า
วิธีการกดจุด : ใช้ปลายนิ้วโป้งออกแรงกดนวดจุดนี้ค้างไว้ 1 นาที เว้น 15-30 วินาที หลังจากนั้นกดซ้ำ ประมาณ 5-8 รอบ จนกระทั่งรู้สึกปวดหน่วงตึงทั่วเท้า
- ไท่ชง 太冲
ตำแหน่ง : อยู่บริเวณหลังเท้า ตรงรอยบุ๋มด้านในสุดของกระดูกฝ่าเท้าที่ 1 และ 2
สรรพคุณ : ปรับการไหลเวียนชี่ตับ ทะลวงลมปราณ ปลุกสมอง เปิดทวาร สงบจิตใจ หยุดเกร็ง ระงับปวด
เหมาะสำหรับ :
- ปวดศีรษะ คลายเครียด
- ปวดสีข้าง
- ตาปวดบวมแดง
- เจ็บคอ
- ปวดขา
วิธีการกดจุด : กดนวดจุดนี้ข้างละ 5 นาที ให้รู้สึกปวดหน่วงตึง
------------------------
บทความโดย
แพทย์จีนกฤษฎากรณ์ ศรีสาคร (หลี่ หยุน เฟิง)
แผนกกระดูกและทุยหนา
อ้างอิง
- https://www.epochtimes.com/gb/19/11/17/n11662068.htm
- https://tw.news.yahoo.com/按-合谷穴-活血通络-止痛-000000791.html